Expat Mums over Nederland

Op een voetbalveld in Wassenaar komen we in contact met twee expat mums. Rosane, uit Brazilië, werkt voor Unilever en Colombiaanse Maria is meegekomen met haar man, die werkzaam is voor een multinational. Expats wonen en werken tijdelijk in het buitenland. Hoe beleven deze goed gesitueerde ‘immigranten’ een land als Nederland? Wat valt hun op? Wat vinden ze leuk aan Nederland en wat haten ze?

We verwachtten in Wassenaar aan te bellen bij een villa "with a Mercedes and room for a pony", maar we komen bedrogen uit. De Braziliaanse expats blijken te wonen in een doodgewoon rijtjeshuis. Fijne constatering... Aanwezig zijn Rosane, haar man Vini en hun achtjarige tweeling. En Maria, moeder van twee zonen van negen en twaalf jaar. Wat vinden ze van Nederland?


Rosane vervolgt: ”In Nederland hoeven de kinderen niet meer bang te zijn. Het is hier veilig en georganiseerd. Ze kunnen gewoon op de fiets naar school en we hoeven niet bang te zijn voor een overval. Wat ook meespeelt, is dat ze op een hele goede school zitten, waar ze perfect worden opgevangen en waarbij er alle aandacht is voor de individuele wensen van het kind.” De kinderen zitten op de ‘American School’. En inderdaad, al googelend komen we er achter dat dit een fijne school moet zijn. Alleen al de dagelijkse sporturen zijn jaloersmakend. Verschilt deze school dan heel erg van een basisschool in Sao Paulo? Rosane: “Je hebt in Brazilië alleen goede privé basisscholen. De basisscholen van de gemeente ‘sucks’ zogezegd. Het is ook heel normaal dat je tien kilometer moet rijden voor de dichtstbijzijnde school. In Nederland gaat men heel planmatig te werk en zorgt men er voor dat een woonwijk met veel gezinnen ook een basisschool krijgt. In Brazilië is dit niet zo.” Maria knikt instemmend en vertelt dat zo’n ‘private school’ ook fors bijbetalen betekent. Rosane vult aan: “Wat ook zo lekker is aan de school hier, is dat de kinderen de hele dag op school kunnen zijn. In Brazilië kun je kiezen voor ochtendonderwijs, van 7:30 uur tot 12:30 uur, of middagonderwijs, van 12:30 uur tot 17:00 uur.”

Rijkeluisprivileges

Het wordt steeds duidelijker dat de enorme kloof tussen arm en rijk in Zuid-Amerika heel veel implicaties heeft voor het normale leven van ook de goed verdienende middenklasse zoals Rosane en Maria en hun gezin. Van het onderwijs komen we haast automatisch op de gezondheidszorg terecht. Maria vertelt: “Wat ik heel erg mis in Nederland zijn privéklinieken. In Bogota kan ik gewoon mijn eigen dokter in het ziekenhuis bellen. Ook om twee uur ’s nachts. Toen ik net in Nederland was had mijn kind buikpijn. Ik ben toen met hem naar het Bronovo ziekenhuis gegaan en daar werd ik gewoon weggestuurd! Ik moest eerst naar de huisarts voor een doorverwijzing.” Missen ze dit soort rijkeluisprivileges in Nederland? Vini: “In Nederland is het paracetamol of de chirurg. Er zit wat dat betreft weinig tussen. Bij ons kun je, mits je maar betaalt, alle medische aandacht krijgen die je wilt.” Rosane: “Dat betekent wel dat je wederom moet betalen voor een dienst die eigenlijk de overheid zou moeten verlenen. We betalen in Brazilië 27,5% inkomstenbelasting, maar daar zien we eigenlijk niets voor terug. School, gezondheidszorg; we moeten overal voor betalen. In Nederland is dit allemaal wel goed geregeld.” Maria: “Ja, maar ik wordt er wel gek van dat je in Nederland echt overal een afspraak voor moet maken. Ook als ik naar de kapper of manicure wil moet ik vooraf een afspraak maken. Zo vreemd.”

Poetsdoek

De kapper en manicure doen ons de vraag stellen wat ze vinden van Nederlandse moeders en hun aandacht voor hun uiterlijk. Rosane: “De Nederlandse meisjes zijn hier heel mooi, maar bij veel moeders lijkt het praktische prioriteit te hebben. Ze knippen hun haar kort en hebben vooral lekker zittende kleren aan. Wij zijn gewend om heel vaak naar de kapper en manicure te gaan en onze mannen moedigen dit ook aan.” Vini: “Misschien komt het ook wel door het mooie weer bij ons. Je bent veel meer buiten en bij het flaneren is het ook veel belangrijker om er mooi uit te zien.” Maria: “In Columbia is plastische chirurgie heel populair bij vrouwen. En de Miss Universe verkiezing, daar kijkt het hele land naar.” De beide dames geven hun uiterlijk inderdaad de aandacht die het verdient. We zijn daarom ook benieuwd of ze evengoed de stofzuiger en poetsdoek ter hand nemen. Maria: “Wat ik echt haat aan Nederland is dat je geen goede werkster kan vinden en dat het bovendien zo duur is dat ik me maar één dag in de week hulp kan veroorloven. In Columbia heb je voor hetzelfde bedrag zeven dagen per week hulp in de huishouding.” Rosane beaamt dit en legt uit dat als je in Brazilië een drukke baan en kinderen hebt, je niet zelf het huishouden gaat doen. Ze sluit af met een lekkere oneliner: “Huishoudelijk werk is stupid!” Tja, dat vindt de Nederlandse man ook al honderd jaar.

Regeltjes

Terug naar hun kinderen. Spreken ze Nederlands, en in welke mate worden ze anders opgevoed dan Nederlandse kids? Rosane: “Ze gaan volgend jaar Nederlands leren op school. Het beleid van de school is dat ze eerst vloeiend Engels moeten spreken. Ze kunnen nu net 1, 2, 3 zeggen. Wat ook een groot verschil is: jullie Nederlandse kinderen zijn heel zelfstandig. Ze fietsen alleen naar school, ze spelen op straat en als je bijvoorbeeld zomers op het strand bent zie je Nederlandse kinderen in de zee spelen terwijl de ouders verderop, en uit het zicht, een boekje lezen. Dat zouden wij nooit aandurven. Gek hè? Nu wonen we al een tijdje hier en we weten dat het veilig is, maar toch durven we ze niet los te laten. Ook als de kinderen bijvoorbeeld een half uurtje alleen thuis moeten zijn, dan bel ik ze iedere vijf minuten op om te vragen of alles nog in orde is.” Hoe laat gaan hun kinderen naar bed en hoe laat ze gaan eten? Rosane: “We hebben met het eten niet echt vaste tijden. We eten als we honger hebben. ’s Avonds is dat vaak rond 20:00 uur of 20:30 uur. De kinderen gaan rond 23:30 slapen.” Vervolgens willen Rosane en Maria weten hoe laat Nederlandse kinderen van acht jaar naar bed gaan. We vertellen dat acht uur een normale tijd is. Komen hun kinderen ’s ochtends hun bed wel uit? Geen enkel probleem, blijkt. Maria: “Nederlandse ouders hebben allemaal regeltjes waar je je aan moet houden, maar daar geloven we niet zo in. Wij zijn wat dat betreft veel losser en ik geloof niet dat dit slechter is.”

Boterhammen

Wat is er beter in hun thuisland, willen we weten. Maria steekt meteen van wal: “Het eten is lekkerder. In Nederland is het altijd maar boterhammen en nog eens boterhammen. En het weer. Het is lekker als de zon schijnt. De mensen zijn ondanks de armoede van binnen veel gelukkiger en blijer dan Nederlanders. Of nog iets: Als er een baby is geboren en je wilt op kraamvisite bij een Nederlandse vrouw dan moet je eerst bellen of je langs mag komen en dan ook nog vanaf een bepaalde tijd. Als je bij ons een baby hebt gekregen dan zit het hele huis vol en komt iedereen op bezoek wanneer die maar wil. Zuid-Amerikanen zijn wat dat betreft veel gastvrijer.” Het gesprek wordt even onderbroken omdat Vini als echte huisman allerlei lekkere hapjes serveert. Ook worden de glazen wijn weer gevuld. Rosane en Maria vertellen over zaken waar ze zich nog meer over verwonderen zoals ons liberale euthanasiebeleid (“zelfs de dierenarts stelde voor mijn kat in te laten slapen!”), begrafenissen die steeds uitbundiger worden gevierd als ware het een feestje en onze voorkeur voor het wonen in oude huizen. Dat oude grachtenpanden veel sfeer hebben wordt niet omarmd. Waarom zou je een oud huis kopen als je ook in nieuwbouw kunt wonen? Nog een verschil dat de revue passeert: Nederlanders knuffelen en kussen niet graag. Wat dat betreft zijn we volgens hen maar koude kikkers in een koud kikkerlandje. Rosane: “Wij kijken altijd naar de positieve kant van het leven. Nederlanders nemen het leven veel serieuzer.”
 

Fileleed

Hebben ze nog een leuke anekdote? Rosane: “Toen we hier net waren en op huizenjacht moesten, werden we op sleeptouw genomen door een makelaar. We reden met hem mee en kwamen toen in een file terecht. De makelaar begon helemaal te stressen en te vloeken en klaagde dat ze heel veel vertraging zouden oplopen. We schrokken daarvan en we wilden weten hoeveel vertraging dit zou zijn. Hij vertelde dat dit zomaar tien minuten kon zijn. Haha, hier lachen wij om! Tien minuten betekent niets voor ons. Als wij een afspraak maken met iemand kom je gewoon een uur later.” Vini: “Nederlanders mopperen toch zo over de files? In Sao Paulo, waar 22 miljoen mensen wonen, staat er dagelijks in de stad alleen al 300 kilometer file!”

Rosane en Maria geven aan dat ze niet snel meer terug zullen gaan naar hun geboorteland. Vreemd, want steeds blijkt dat ze zaken als wonen, het eten, de goedkope werkster, het klimaat en het sociale leven echt missen. Rosane is echter zeer beslist en duidelijk: “Moet je nagaan wat onveiligheid voor een mens betekent. Alle plussen van ons leven in Brazilië die je genoemd hebt, wegen niet op tegen het feit dat je continu op je qui-vive moet zijn voor een overval of ontvoering.”