Gefeliciteerd, u krijgt een drieling!

Rekels was op bezoek bij Sonja en Victor van der Maat. De familie woont in het Noord-Hollandse Schagen en heeft vier jaar geleden een drieling gekregen. Is dat dan zo bijzonder, zult u zich misschien afvragen. Ja, zeker als het gaat om een eeneiige drieling; dus geen IVF, maar puur natuur drie identieke mensjes. Victor en Sonja hadden, voor de komst van de drieling, al een dochter van anderhalf jaar. Je zou dus zeggen: tropenjaren. Omdat Sonja op de dag van het interview moet werken, praten we met Victor. En al snel blijkt dat we te maken hebben met een op-en-top vader!



Wie is wie in jullie gezin? “Mijn vrouw Sonja en ik hebben vier dochters; Merijn is nu 5,5 jaar en Jill, Britt en Fiep zijn in mei 4 geworden.” Werken jullie allebei? “Ja, Sonja werkt tweeënhalve dag per week als cheffin bij de HEMA en zelf werk ik 36 uur per week als sportinstructeur bij de gevangenis in Heerhugowaard.”

Wanneer wisten jullie dat je een drieling zou gaan krijgen? “Nou dat ging behoorlijk rommelig. Tot de twintigste week van de zwangerschap dachten we dat we één kindje zouden krijgen. Bij de tweede echo, twee weken later, bleek dat we een tweeling kregen. Een week later, ik zat toen zelf op mijn werk, belde Sonja me op en vertelde dat uit de derde echo bleek dat het drieling zou worden. Bij de tweede echo dacht ik nog ´leuk´, maar toen ik wist dat het een drieling zou gaan worden voelde ik me wel een beetje gepiepeld. Het was toch gewoon onzorgvuldigheid dat ze dat niet meteen hebben gezien.”

Hoe was die periode voor jou? “We hadden natuurlijk al een dochter en toen ik hoorde dat we een tweeling zouden krijgen was ik echt euforisch. Maar goed, toen ik wist dat we een drieling zouden krijgen komt er toch veel op je af. Er moet zoveel geregeld worden. Hele praktische dingen. Deze drive-in woning die we hebben heeft bijvoorbeeld hele steile trappen. Toch onhandig met drie baby’s. We moesten een grotere auto aanschaffen, een kinderwagen met drie stoeltjes naast elkaar, noem maar op, allemaal dat soort dingen. Ook lag Sonja al een maand voor de bevalling in het ziekenhuis. Dus je zit ook een hele tijd heen en weer te pendelen.”



Hoe deden jullie dat de eerste weken? Krijg je dan extra kraamzorg? “Nee hoor, je krijgt helemaal niets extra omdat je een drieling hebt gekregen. We hebben het kunnen redden dankzij de enorme steun van onze ouders, familie en vrienden. Die hielpen met alle praktische dingen; het geven van de fles, het in badje doen, dat soort dingen.”

Heeft Sonja ook borstvoeding gegeven? Ik kan me voorstellen dat dit met een drieling geen sinecure is. “Ze heeft het twee weken volgehouden. Ze voelde zich net een melkkoe. Nu was het ook zo dat ze nog een maand na de geboorte in het ziekenhuis verbleef. Ze moest afkolven en de melk moest dan worden ingevroren. Allemaal te veel gedoe.”

Er zullen toch ook meerlingenclubs zijn die kunnen helpen… ”We zijn inderdaad lid geworden van de meerlingen vereniging. Dan krijg je wel bruikbare tips; bijvoorbeeld om drie voedingskussens op de bank te leggen waardoor je alle drie de baby’s tegelijkertijd de fles kunt geven. ”

Dus het was niet zo dat die voedingen ook nog eens voor ieder kind op een ander moment plaatsvonden? “Nee, we hebben meteen een strak schema aangehouden. Dat moest ook wel omdat we de eerste vier maanden sowieso maar drie tot vier uur per nacht sliepen.”

Zitten tweelingen bij jullie in de familie? “Nee, helemaal niet. Wat dat betreft was het echt een grote verrassing.”

Hoe is het voor Merijn, jullie oudste dochter? Moet je niet oppassen dat zij te weinig aandacht krijgt? “Nou, wat er wel aan de hand is, is dat Merijn graag wil moederen over haar drie zusjes. Eigenlijk zou het beter zijn als ze gewoon wat meer kind zou zijn. Nu zit ze op school in één klas met Jill, Britt en Fiep. Dat komt omdat ze groep 1 en 2 geschakeld hebben. Maar dat zal volgend schooljaar veranderen.”

Kun je de drieling zelf gemakkelijk uit elkaar houden? “Ja, maar dat komt omdat we ze alle drie ’s ochtends andere kleren aandoen. Maar als ze ’s avonds met z’n drieën in bad zitten dan weet ik vaak echt niet wie wie is. Vaak verbetert Merijn me dan. Haha, zo heb ik er laatst eentje in het verkeerde bed gestopt. Soms gebruiken ze het zelf ook wel in hun voordeel. Dan doet er eentje wat stouts en dan geef ik de uitbrander aan de verkeerde.”

Slapen ze alle drie op één kamer? “Nee, we hebben Merijn en Jill op een kamer en Britt en Fiep in de andere kamer.”

Het feit dat ik het interview met jou heb en niet met Sonja, geeft wel aan dat je een echt actief betrokken vader bent… ”Ach, mensen zeggen wel eens dat dit mijn lot is. Maar serieus, natuurlijk help ik net zo hard mee. Dat moet ook wel. Ik kan Sonja het niet allemaal alleen laten doen. En qua zorg en huishouden doe ik in principe alles wat er moet gebeuren, dus ook de was en het strijken. We verdelen de taken dus niet. Wat dat betreft zijn we echt een team!”

Dat is inderdaad bijzonder. Wat doe je om je relatie leuk te houden? “Het is belangrijk dat je tijd met elkaar doorbrengt. Ook al zit je ’s avonds op de bank uit te puffen van de dag, we proberen toch iets samen te doen. We zijn weleens een week met z’n tweetjes naar Cyprus gegaan, en soms gaan we een weekendje weg. De kinderen gaan dan naar opa en oma. Mijn ouders hebben een vakantiehuisje in Putten en mijn schoonouders hebben een grote boerderij in Winkel, een dorp hier in de buurt.”

Zijn Fiep, Britt en Jill verschillend van karakter? “Ja, je ziet duidelijk verschillen, ook nu al. Britt is echt een meisje, heel zacht en met een pruillipje. Ze luistert meteen als je wat vraagt, terwijl je bij Jill iets vier keer moet vragen. Zij vraagt dan ook een andere aanpak. Fiep is de rauwdouwer. Zij lijkt ook het meest op Merijn.”

Hoe zwaar is het financieel? “Het is een kwestie van keuzes maken. We hebben bijvoorbeeld een bakfiets gekocht. Best prijzig, maar we hebben er zoveel plezier van. Sowieso zoeken we dure winkels niet op. Maar ja, in de begintijd kun je je voorstellen dat we per dag alleen al dertig luiers nodig hadden. Voedingen: 21 keer per dag! Ik heb nog wel geprobeerd sponsors te zoeken, maar dat is niet gelukt. We hebben wel goedkoop voeding kunnen kopen.”

Zijn jullie nu klaar met kinderen krijgen? “Haha, ja, dat is echt nu helemaal klaar. Die fase hebben we achter de rug.”

Wat is je vooral bijgebleven in die eerste periode? “De operatiekamer. Sonja kreeg een keizersnee en in die ruimte stonden werkelijk waar 25 man. Toen de baby’s uit de buik werden gehaald werden ze in één beweging voor mijn neus gehouden en dan moest ik zeggen wat de naam zou worden. Allemaal heel onwerkelijk. Je hebt dan wel die namen in je hoofd maar in een split second moet je roepen Britt, Jill… Terwijl Sonja de kinderen nog niet eens gezien had.”

Een drieling, hoe bijzonder!

Per jaar bevallen in Nederland slechts 20 tot 25 moeders van een drieling. 60% van deze drielingen zijn drie-eiig. Een eeneiige drieling zoals de familie van der Maat vier jaar geleden heeft gekregen is dus uitzonderlijk. Hoe zit dat nu precies met eeneiige of meereiige meerlingen? Voor iedereen die op de middelbare school niet zo goed heeft opgelet bij biologie (of die het simpelweg vergeten is): Een meereiige (polyzygote) meerling ontstaat als er bij de eisprong twee of meer eicellen tegelijkertijd rijpen en bevrucht raken. De kinderen die hieruit geboren worden lijken gemiddeld even veel op elkaar als ‘gewone’ broers en zussen. Ivf-behandelingen (In vitro fertilisatie) maken de kans op een meerling bijzonder groot. Om de kans van een succesvolle zwangerschap te vergroten worden er namelijk meerdere bevruchte eicellen teruggeplaatst in de baarmoeder. In de jaren negentig nam het aantal meerlingen vanwege deze reden dan ook explosief toe. (Dit is inmiddels al weer drastisch afgenomen.) Een eeneiige meerling ontstaat als een enkele zygote (bevruchte eicel) zich na een aantal celdelingen splitst in twee (of soms nog meer) losse embryo’s. In ongeveer een derde van de gevallen gebeurt die splitsing binnen 3 dagen na de bevruchting en heeft ieder embryo een eigen placenta en vruchtzak. In tweederde van de gevallen vindt de splitsing na 3 tot 8 dagen plaats en delen de embryo’s wel de placenta maar niet de vruchtzak. Vindt de splitsing na meer dan 12 dagen plaats, dan is deze meestal niet meer volledig en spreken we van een Siamese tweeling. Dit is zeer zeldzaam. Zeker op jonge leeftijd zijn eeneiige meerlingen moeilijk van elkaar te onderscheiden. Ze hebben in elk geval hetzelfde geslacht. Ook komt spiegelsymmetrie voor, waarbij het ene kind linkshandig is en het andere rechtshandig, of zelfs waarbij de inwendige organen van de een gespiegeld liggen ten opzichte van de ander. Een zwangerschap van een twee- of drieling onderscheidt zich ten opzichte van een eenling. Ben je normaal gesproken 39 weken zwanger, bij een drieling duurt de zwangerschap bijna 6 weken korter. Logischerwijs is ook het geboortegewicht van de baby’s lager.

Tekst: Frank Meijer