Hoogbegaafd = Groot geluk!

Rekels spreekt we met Lenie. Lenie is de moeder van Jelle en Ties. Jelle is net 7 jaar en hoogbegaafd. Deze super slimme jongen heeft een IQ van minimaal 150. En dat is bijzonder hoog. Wetende dat de gemiddelde Nederlander een score heeft van rond de 100. Maar hoe is het om in Nederland zo bijzonder slim te zijn?

Lenie, wie is wie in jullie gezin?
‘Ik ben Lenie en samen met mijn man Remco hebben we twee jongens: Jelle die net 7 is geworden en Ties van 4.

Hoe weet je dat Jelle hoogbegaafd is?
'Dit bleek al vrij snel. Toen Jelle 3 jaar was had ie al dingen waarvan je zegt: dat kan een ‘normaal’ kind toch niet weten? Ik was bijvoorbeeld een keer hamburgers in tweeën aan het snijden en Jelle zag dat er maar 5 halve stukken op het aanrecht lagen. Vervolgens vroeg hij waar het ontbrekende stuk vlees was gebleven. Hij wist toen al dat als je iets in tweeën verdeeld, je altijd een even aantal krijgt. Eigenlijk zijn het dit soort hele simpele dingen. Ook was ie een keer met een vriendje verstoppertje aan het spelen en ze hadden afgesproken tot 50 te tellen. Op een gegeven moment kregen ze ruzie omdat z’n vriendje, ook 3 jaar oud, nog niet tot 50 kon tellen.’

En hoe is Jelle op sociaal emotioneel vlak, zie je hier ook dat Jelle hoogbegaafd is?
‘Nou wat Jelle al heel jong had was het trouw zijn aan je vriendje. Voor Jelle is het meer dan alleen even spelen. Hij voelt zich al heel emotioneel verbonden met vriendjes en kan zich emotioneel ook verplaatsen in het andere kind.’

Ben je zelf hoogbegaafd?
‘Ja maar dat weet ik pas sinds kort. Ik moest voor mijn werk een test doen en toen bleek dat ik een IQ had van 142. Zelf denk ik dat Remco ook hoogbegaafd is maar hij heeft zich nooit laten testen.’

Hoe ging het met Jelle toen hij naar school ging?
‘Jelle heeft zich heel erg verheugd op de basisschool. Voor hem is leren spelen, begrijp je. Hij wil niets liever dan nieuwe dingen leren. Al snel begon hij zich te vervelen in de klas. En doordat ie zich verveelde werd zijn werkhouding ook slecht. En uiteindelijk vielen z’n resultaten ook tegen. Hij werd gewoon niet uitgedaagd op school. Laatst vond hij op het strand een stuk kaakbeen. Ieder ander kind plaatst dit op z’n kamer en dat was het dan. Maar Jelle moet koste wat kost weten van welk dier het afkomstig is. Hij mailt dan met instanties om hier achter te komen. Geweldig toch!’

Op een gegeven moment kregen ze ruzie omdat z’n vriendje, ook 3 jaar oud, nog niet tot 50 kon tellen.

Maar kwam je veel onbegrip tegen bij de school en bij andere ouders?
In de trant van ú kunt wel denken dat uw kind hoogbegaafd is, maar waar baseert u dit eigenlijk op?
‘Absoluut. Ik voelde me heel erg onbegrepen. Dat is ook precies de reden dat we Jelle hebben laten testen. Daarna was de discussie over zijn hoogbegaafdheid ook meteen over. Wat bleef is de strijd om voor Jelle passend onderwijs te krijgen. Hij is toen naar een andere basisschool gegaan, waar het weliswaar wat beter ging, maar ook daar bleek dat de school gewoon niet was toegerust om een hoogbegaafd kind als Jelle goed onderwijs te geven. Je kunt je voorstellen dat dit me dagelijks heeft bezig gehouden; om
gek van te worden. Zeker als je ziet dat je kind er echt onder te lijden heeft. ’

Maar je hebt toch ook speciale scholen voor hoogbegaafde kinderen?
‘Dat klopt. Jelle zit nu ook op een zogenaamde Leonardoschool. Speciaal bedoeld voor hoogbegaafde kinderen. Op deze school wordt ie wel uitgedaagd. Hij krijgt hier bijvoorbeeld filosofie, Engels en schaken. Ik zie ook dat Jelle het leuk vindt. Hij is weer helemaal blij.

Is zo’n Leonardoschool duur of krijg je de kosten vergoed?
‘De ouders betalen de rekening voor al het extra onderwijs wat gegeven wordt. Extra lessen als schaken, Engels en filosofie kosten nu eenmaal geld. Als de scholen zouden worden aangemerkt als een onderdeel van het speciaal onderwijs, dan zou de ouderbijdrage ook niet zo hoog hoeven te zijn. Voor dit schooljaar betalen we €1.400,- voor een laptop en €1.500,- schoolgeld. Maar de kosten zitten ook in een museumjaarkaart die ieder kind verplicht moet hebben.’

Dus als je geen geld hebt kun je je kind hier niet naar toesturen?
‘Nee dat is ook niet waar. Ze hebben het beleid dat als je niets kan betalen, je ook niets hoeft te betalen. Maar dat betekent dus wel dat andere ouders meer geld moeten ophoesten. Maar goed nu kunnen wij gelukkig dit allemaal bekostigen, maar het is wel vreemd dat dit op zo’n manier in Nederland is geregeld. Eigenlijk zegt men dat kinderen van 4 tot 12 jaar allemaal naar één en dezelfde basisschool moeten, ongeacht hun intelligentie en vaardigheden. Een juf heeft dus in één klas kinderen zitten met een IQ van 70 en misschien wel kinderen met een IQ van 140. Dat is toch vreemd. En kinderen met een laag IQ kunnen zich niet naar boven toe aanpassen. Je ziet dus dat slimme
kinderen zich aanpassen naar een lager niveau. Terwijl op het voortgezet onderwijs iedereen het heel raar zou vinden als gymnasiumleerlingen in dezelfde klas als VMBO leerligen zouden zitten.’

Doet Jelle ook aan sport?
‘Hij vindt sport geweldig. Hij zit op zwemmen en turnen en hij wil graag op karate. De belangstelling voor karate komt misschien ook wel omdat hij nu bezig is met een project over China.’

Hoop je dat Jelle later de Nobelprijs wint?
‘Dat zou natuurlijk leuk zijn, maar ik wil vooral dat hij heel gelukkig wordt. Ook al wordt
hij vrachtwagenchauffeur. Hij heeft natuurlijk als voordeel dat hij alle cognitieve vaardigheden bezit om alles te worden wat ie maar wil. Ik vind ook dat hij daar best dankbaar voor mag zijn en ook trots op mag wezen. Overigens vinden veel mensen dat hoogbegaafde mensen het maar gemakkelijk hebben. Maar ook Jelle moet leren zijn intelligentie te gebruiken en ook hij moet zich inspannen om later iets te kunnen bereiken. Alleen het vermogen om snel dingen te leren heeft ie meegekregen.’

Is Jelle in alles hoogbegaafd?
‘Nou hij kan z’n hoogbegaafdheid niet uitzetten als je dat bedoeld. Maar ook thuis in de opvoeding merk ik dat ik te maken heb met een hoogbegaafd kind. De gesprekken die ik met hem heb gaan heel snel de diepte in. Hij wil gewoon alles weten. Morgen gaan we bijvoorbeeld samen naar Naturalis. Hier kan ik heel erg van genieten. Hij legt dan aan andere kinderen uit wat er te zien valt. Het is zo leuk om je kind te zien excelleren!
Overigens kan Jelle ook bijzonder goed manipuleren. In positieve zin weliswaar, maar toch. Ook hier heb je mee te maken. Maar je moet niet denken dat ik alleen maar diepzinnige gesprekken met hem heb hoor. Ik ben ook nog gewoon z’n moeder. Ook Jelle moet weleens voor straf naar z’n kamer!

Wat is IQ?

Je bent hoogbegaafd als je een IQ hebt van meer dan 130. IQ staat voor Intelligentie Quotiënt. In begin 1900 was het een Amerikaan (Henry Goddard) die voor het eerst de term IQ introduceerde. Bij de oorspronkelijke berekeningswijze van het IQ werd de verstandelijke leeftijd gedeeld door de chronologische leeftijd (vandaar ook de term quotiënt).

In 1917 werd er grootschalig gebruikgemaakt van IQ testen bij het Amerikaanse leger. Men moest ten strijde trekken tegen Duitsland en men wilde graag weten welke soldaten slim waren en welke wat minder. In de afgelopen eeuw zijn er heel veel verschillende IQ-testen ontwikkeld.

De meeste Nederlanders hebben een IQ dat tussen de 90 en 110 ligt. 100 is feitelijk het gemiddelde.

De allerslimste man: William James Sidis

De allerslimste man die ooit heeft geleefd was hoogstwaarschijnlijk William James Sidis. Hij had een IQ tussen de 250 en 300(!!). Sidis werd op 1 april 1898 geboren en leefde in de Verenigde Staten. Toen hij 18 maanden oud was kon Sidis al lezen. Op tweejarige leeftijd leerde hij zichzelf Latijn en toen hij drie was leerde hij Grieks. Tegen de tijd dat hij volwassen was sprak hij meer dan 40 talen (!) en dialecten.

Sidis was op 9 jarige leeftijd al bevoegd om toe gelaten te worden op de universiteit van Harvard. Hij moest toen nog even wachten maar hij studeerde cum laude af toen hij 16 jaar oud was en hij werd daarna de jongste professor ooit. Sidis was waarschijnlijk een van de grootste genieën die ooit geleefd hebben. Door alle media-aandacht en het feit dat hij veel werd gepest had Sidis er overigens snel genoeg van om in de belangstelling te staan. Hij gaf zijn baan als professor op en de rest van zijn leven heeft hij gesleten door betekenisloze baantjes te vervullen.

En de IQ’s van meer bekende wereldburgers? Leonardo da Vinci had een score van 220, Goethe 210 en wetenschappers als Einstein en Darwin moes ten het doen met een IQ van 160. Amerikaanse presidenten scoorden eigenlijk nooit meer dan gemiddeld (Carter was dan nog de slimste met 130) en als je gaat kijken naar de wereld van de showbizz dan valt op dat beroemdheden als Madonna (140), Shakira (140) en Sharon Stone (154) verrassend hoog scoren.

Meer beroemde scores vind je op www.kids-iq-tests.com